GẠOVề Ứng Dụng
Đề tài nghiên cứu sinh viên

GẠO — học phương ngữ bằng giọng thật

Số hoá phương ngữ & văn hoá Việt Nam, khởi đầu từ Huế. Mỗi câu khẩu ngữ bạn nghe đều là bản thu của người bản địa thật — không phải giọng máy.

Đề tài giải quyết gì

Phương ngữ Việt phần lớn chỉ tồn tại trong truyền khẩu, chưa có công cụ học bài bản. GẠO là hướng tiếp cận hybrid: gộp học tiếng, trải nghiệm văn hoá, trò chơi và trợ lý AI vào một ứng dụng, lấy giọng bản địa thật làm gốc. Bản MVP làm sâu tỉnh Huế làm khuôn mẫu trước khi nhân rộng 34 tỉnh.

Ứng dụng AI trong đề tài

Đề tài chọn lọc và ghép nhiều mô hình / thư viện AI mã nguồn mở, mỗi công cụ đảm nhận một chức năng cụ thể trong quy trình xử lý giọng nói:

  • PhoWhisper— VinAI Research

    Nhận dạng giọng nói tiếng Việt — kiểm định bản thu người bản địa + gán mốc thời gian theo từng tiếng.

  • faster-whisper— SYSTRAN (CTranslate2)

    Chạy PhoWhisper hiệu quả trên máy thường, không cần GPU.

  • Praat & parselmouth— ĐH Amsterdam · Y. Jadoul

    Trích đường cao độ (thanh điệu) từ sóng âm — thứ làm nên “chất Huế” mà chữ viết không thể hiện.

  • FFmpeg— Cộng đồng FFmpeg

    Chuẩn hoá âm lượng, cắt khoảng lặng, nén file âm thanh.

Trợ lý Hỏi GẠO tra cứu trên kho tư liệu đã biên tập sẵn (RAG) và trả lời nguyên văn— nội dung tĩnh đã sưu tầm & sàng lọc là chân lý nền, AI bị ràng buộc không bịa đặt, không vượt qua.

VBee (tổng hợp giọng nói tiếng Việt) là một lựa chọn bổ sung — có thể dùng thêm để tạo giọng đọc cho câu chưa có bản thu bản địa. Đây chỉ là phương án tham khảo, không phải đối tác và hiện chưa dùng chính thức; nếu dùng, giọng AI luôn được gắn nhãn rõ ràng, không mạo danh giọng bản địa.

AI hỗ trợ — con người quyết

  • Đã thật: 100 câu khẩu ngữ Huế thu từ người bản địa (kiểm định máy 100/100), đường thanh điệu đo thật từng câu, Đấu trường 250 câu qua 3 tuyến (văn hoá · từ vựng phương ngữ · nghe khẩu ngữ), xếp hạng tuần.
  • Đang xây: AI chấm điểm phát âm (so giọng bạn với giọng bản địa theo từng tiếng). Chỗ chưa có ghi rõ “sắp có” — app không hiển thị điểm số giả.
  • Mọi đánh giá tự động là ước lượng hỗ trợ luyện tập, không phải giám khảo tuyệt đối.

Dùng sao cho hiệu quả

  • Nghe giọng mẫu 2-3 lần, để ý chỗ lên bổng / xuống trầm rồi đọc theo.
  • Chạm cột thanh điệu để nghe lại từng tiếng; ghi âm giọng mình để tự so bằng tai.
  • Chơi Đấu trường (3 tuyến) tích XP lên bảng Xếp hạng tuần.

Dữ liệu giọng nói được thu với sự đồng thuận của người nói. Một số hình ảnh văn hoá dùng từ Wikimedia Commons theo giấy phép mở của từng tập tin. Xin cảm ơn các dự án mã nguồn mở nêu trên.